Een plantenpot is een van de populairste dingen om te 3D printen. Maar wie er voor het eerst water in giet, ontdekt soms dat er langs de zijkant of uit de bodem een druppel komt. Een 3D-print is opgebouwd uit lagen en lijnen, en tussen die lijnen kunnen piepkleine openingen zitten. In deze gids lees je waar lekken vandaan komen en welke instellingen een pot in de praktijk waterdicht maken.
Eerst: moet je pot wel waterdicht zijn?
De meeste planten willen geen voeten in het water. Een gewone plantenpot heeft daarom een afvoergat en een schotel eronder. De pot zelf hoeft dan niet waterdicht te zijn; de schotel wel. Er zijn drie situaties:
- Pot met afvoergat en schotel. Alleen de schotel moet dicht zijn. Dat is de makkelijkste en meest plantvriendelijke oplossing. De Twisted Hex Planter werkt zo: een afvoergat van 8 mm en een losse schotel.
- Sierpot (overpot) zonder gat. Je zet er een kweekpotje in. Een beetje water in de bodem is normaal, dus de sierpot moet dicht zijn.
- Pot met ingebouwd reservoir. Zoals de Hangende Hex Planter: overtollig water zakt door gaatjes in een tussenbodem naar een gesloten reservoir. Dat reservoir moet dicht zijn, want anders druppelt het alsnog op de vloer.
Waarom lekt een 3D-print?
- Te weinig wanden. Met twee dunne lijnen is de kans op een kiertje groot.
- Onderextrusie. Als de printer net te weinig filament legt, sluiten de lijnen niet helemaal op elkaar aan.
- Slechte laaghechting. Te koud geprint, of te veel koeling, en de lagen smelten niet goed samen.
- De naad. Op de plek waar elke laag begint en eindigt (de z-naad) ontstaat vaak een klein gaatje.
- Te weinig bodemlagen. Een dunne bodem met een gat in de eerste laag lekt direct.
- Vochtig filament. Belletjes in het filament geven kleine holtes in de wand.
Instellingen voor een waterdichte pot
| Instelling | Advies |
|---|---|
| Materiaal | PETG heeft de voorkeur: betere laaghechting en beter bestand tegen vocht en zon |
| Wanden | 3 of meer |
| Bodem- en bovenlagen | Minimaal 5 |
| Temperatuur | Aan de warme kant van het bereik van je filament |
| Koeling | Niet hoger dan nodig; bij PETG lager dan bij PLA |
| Flow | Goed gekalibreerd; bij twijfel een paar procent hoger |
| Lijnbreedte | Iets breder dan de nozzle, bijvoorbeeld 0,45 tot 0,5 mm bij 0,4 mm |
| Filament | Droog |
Deze waarden passen bij wat we bij onze eigen potten aanraden. Voor de Hangende Hex Planter is het advies: met de bodem op het bed printen, 3 wanden en minimaal 5 bodem- en toplagen, zodat het reservoir waterdicht is.
Vase mode: snel en mooi, maar niet altijd dicht
Bij vase mode (spiral vase) print de slicer één doorlopende spiraalwand, zonder naad en zonder infill. Dat gaat snel en geeft een gladde buitenkant. Het nadeel: er is maar één lijn tussen binnen en buiten. Eén zwak plekje is genoeg voor een lek.
Wil je toch in vase mode printen:
- Gebruik een bredere lijn. Een lijnbreedte van 0,6 mm met een nozzle van 0,4 mm geeft een dikkere, sterkere wand. Dat raden we ook aan voor de vase-mode versie van de Twisted Hex Planter.
- Print iets heter en langzamer voor betere hechting.
- Gebruik de pot als sierpot met een kweekpotje erin, en giet geen water direct in de vase-mode pot. Dat is ook waar onze vase-mode versie voor bedoeld is.
Een grotere nozzle (0,6 of 0,8 mm) geeft nog dikkere wanden en wordt vaak gebruikt voor vazen en potten.
Testen voordat de plant erin gaat
- Zet de pot of schotel op een droge theedoek of een stuk keukenpapier.
- Vul hem met water tot net onder de rand.
- Wacht een paar uur, of een nacht.
- Kijk of het papier nat is en waar.
Zie je een plek waar het lekt, dan kun je opnieuw printen met meer wanden of een hogere temperatuur, of de print afdichten.
Achteraf afdichten
Lekt een print op één plek, dan zijn er manieren om hem alsnog dicht te maken:
- Binnenkant coaten met een dunne laag tweecomponenten-epoxy (de soort voor het coaten van prints). Dat sluit alle kiertjes.
- Een waterdichte lak of sealer op de binnenkant, geschikt voor kunststof.
- Plantenpotfolie of een plastic binnenpotje als je niets wilt aanbrengen.
Lees bij coatings altijd de instructies van de fabrikant. Niet elke lak hecht goed op PETG of PLA.
PLA of PETG voor plantenpotten?
Voor een sierpot op een droge, niet al te zonnige plek binnen is PLA prima. Krijgt de pot water of staat hij in de zon achter glas, kies dan PETG. PLA wordt zacht rond 55 tot 60 °C, en dat haal je op een zonnige vensterbank sneller dan je denkt. Meer daarover lees je in onze gids PLA of PETG.
Tips voor de plant zelf
- Leg bij een pot met tussenbodem een stukje vlies of een koffiefilter op de bodem, zodat aarde niet door de gaatjes spoelt.
- Een reservoir in een hangpot vangt maar een beperkte hoeveelheid water op (bij de Hangende Hex Planter ongeveer 37 ml). Geef liever vaker een klein beetje dan in één keer veel.
- Houd bij hangpotten het gewicht in de gaten. Natte aarde is zwaar; voor de Hangende Hex Planter is het advies om onder ongeveer 1,5 kg te blijven.
Potten die hiervoor ontworpen zijn
- Twisted Hex Planter: pot met afvoergat van 8 mm, losse schotel en een vase-mode versie als sierpot.
- Hangende Hex Planter: hangpot met drie ophangoogjes en een reservoir onder een dubbele bodem, zonder support te printen.
Beide zijn digitaal gecontroleerd op printbaarheid en passen op een printbed van 180 mm. Bekijk alle plantenpotten of lees verder over infill en wanden.
